جمعه، ۱۲ دی ۱۴۰۴
خیلی وقتها فکر میکنیم مشکل تمرکز داریم.
میگیم حواسمون پرته، نمیتونیم بشینیم پای کار، زود خسته میشیم.
اما واقعیت اینه که اغلب مشکل «بیتمرکزی» نیست؛
مشکل، شلوغی ذهنه.
ذهنی که مدام پر از فکرهای نصفه، نگرانیها، نوتیفیکیشنها و کارهای انجامنشدهست،
اصلاً جایی برای تمرکز عمیق نداره.

Photo by Matt Kirk on Unsplash
وقتی ذهنت شلوغه، انگار همیشه یه لیست ناتموم تو پسزمینه بازه:
این کارو باید بکنم
نکنه اون پیام رو جواب ندادم
بعدش چی میشه؟
وقت دارم یا نه؟
حتی وقتی نشستی سر یه کار مشخص،
یه بخشی از مغزت هنوز داره چیزای دیگه رو چک میکنه.
تمرکز عمیق اما نیاز به آرامش نسبی داره، نه حالت هشدار دائمی.
ما به چندوظیفگی افتخار میکنیم،
ولی مغز اصلاً ازش خوشش نمیاد.
هر بار که بین کارها میپری:
انرژی ذهنی مصرف میشه
زمان بیشتری برای برگشتن به تمرکز لازمه
کیفیت فکر پایین میاد
ذهن شلوغ یعنی پرش مداوم.
تمرکز عمیق یعنی موندن.
ذهن ما بیشتر از توانش ورودی میگیره:
پیام
خبر
محتوا
مقایسه
اطلاعات نصفه
مشکل این نیست که اینها وجود دارن،
مشکل اینه که فرصت پردازش ندارن.
ذهنی که پردازش نکرده،
نمیتونه عمیق فکر کنه.
خیلی وقتها سعی میکنیم تمرکز رو «تحمیل» کنیم:
بشین، تمرکز کن، حواستو جمع کن!
اما تمرکز با فشار نمیاد.
با فضا میاد.
فضا یعنی:
کاهش ورودیها
خلوت کردن لیست کارها
مشخص بودن اولویت
پذیرش اینکه الان فقط «یه کار» مهمه
وقتی فضا ایجاد میشه، تمرکز خودش میاد.
کارهای نصفه، بدترین دشمن تمرکزن.
حتی اگه مشغولشون نباشی،
ذهنت داره نگهشون میداره.
راهحل سادهتر از چیزیه که فکر میکنی:
بنویسشون
از ذهنت بیار بیرون
بسپار به کاغذ، نوت یا لیست
ذهن قرار نیست انبار باشه؛
قراره فکر کنه.
تمرکز فقط مهارت کاری نیست؛
یه جور رابطه با ذهنت هم هست.
وقتی یاد میگیری:
همه فکرها مهم نیستن
لازم نیست به همهشون جواب بدی
میتونی بعضیهاشون رو بعداً ببینی
کمکم ذهن آرومتر میشه
و تمرکز عمیق، قابلدسترستر.
اگه تمرکز نداری،
قبل از اینکه خودتو سرزنش کنی، به ذهنت نگاه کن.
شاید:
خیلی شلوغه
خیلی مسئولیت روشه
خیلی وقته استراحت نکرده
تمرکز عمیق از ذهن خلوت میاد،
نه از فشار بیشتر.
اول ذهنتو سبک کن، بعد ازش انتظار تمرکز داشته باش.